Gugu Dlamini, 'n 58-jarige boervrou en eienaar van Bethel Estate, het 'n merkwaardige transformasie beleef van 'n korporatiewe agtergrond na 'n suksesvolle landbou-onderneming in landelike KwaZulu-Natal. Haar reis, wat begin het sonder enige landboukennis, het vinnig bewys dat dit 'n beduidende impak kan hê. “Ons het niks van boerdery geweet nie. Dit was meer ’n roeping – dat die grond groter vervulling kon bied as wat my korporatiewe werk my destyds gegee het,” het Dlamini gesê.
Die vroeë sukses het hul potensiaal bevestig te midde van uitdagings. “Ons het kopers genooi om ons eerste oes te sien, en ons het 'n 100% aanvaarding gekry. Dit is toe dat ons geweet het dit kan werk,” het sy verduidelik. Ten spyte van die aanvanklike positiewe momentum, het die boerdery ook teëspoed ervaar. “Hulle het alles gevat, selfs die dakteëls,” het Dlamini bygevoeg, wat dui op die struikelblokke wat hulle moes oorkom.
Die Begin: 'n Roeping en 'n Visie
Gugu Dlamini het die grond in 2016 aangekoop, waarna sy die besluit geneem het om haar korporatiewe agtergrond te verruil vir 'n toekoms in landbou. Sy het aanvanklik geen landboukennis gehad nie. “Ons het niks van boerdery geweet nie. Dit was meer ’n roeping – dat die grond groter vervulling kon bied as wat my korporatiewe werk my destyds gegee het,” het Dlamini verduidelik. Hierdie onkonvensionele stap het haar dogter, die 30-jarige Lungi Ndelu, aanvanklik verbaas gelaat. “Ek het eerlik gedink dit was ’n mal idee,” het Ndelu gesê.
Ten spyte van die onsekerheid het die ma en dogter die uitdaging aangepak. Die eerste vyf hektaar blaarslaai is in 2019 geoes. Hierdie eerste oes was 'n kritieke oomblik vir Bethel Estate, en Dlamini het kopers genooi om die produkte te besigtig. “Ons het kopers genooi om ons eerste oes te sien, en ons het 'n 100% aanvaarding gekry. Dit is toe dat ons geweet het dit kan werk,” het Dlamini gesê. Die aanvanklike sukses het egter nie sonder terugslae gekom nie, aangesien die boerdery ook die prooi van diefstal geword het. “Hulle het alles gevat, selfs die dakteëls,” het Dlamini bygevoeg.
Ndelu het besluit om voltyds by die boerdery betrokke te raak nadat sy gesien het hoe Dlamini se passie en harde werk bedreig word. “Ek kon nie toelaat dat alles verlore gaan nie, so ek het daarheen verhuis. Dit is toe dat dit ons gedeelde missie geword het,” het Ndelu vertel. Bethel Estate werk tans saam met Freshmark, die Shoprite Groep se verkrygings- en verspreidingsarm vir vars produkte. Volgens Ndelu verander so 'n vennootskap alles. “Om 'n gewaarborgde roete na die mark te hê, verander alles. Dit stel jou in staat om met vertroue te beplan, te belê en te groei,” het sy gesê. Ndelu is ook 'n voorstander daarvan om ander boere te help. “Baie van hierdie boere kan nie op hul eie groot markte bereik nie. Deur saam te werk en deur ons vennootskap met Freshmark, kan ons hul produkte in formele waardekettings bring,” het sy afgesluit.
Vennootskap met Varsmark: Die Sleutel tot Groei
Deur die vennootskap met Freshmark het Bethel Estate die geleentheid gekry om as 'n sleutelspeler in die landboubedryf te groei. Tans verbind Freshmark meer as 100 plaaslike landbouprodusente met Suid-Afrika se grootste kleinhandelkettings, wat 'n beduidende impak op die landbouwaardeketting het. Hierdie verbintenis bied boere nie net 'n mark vir hul produkte nie, maar ook die ondersteuning en struktuur wat nodig is vir volhoubare groei.
Danksy hierdie strategiese samewerking het Bethel Estate selfs verder ontwikkel en getransformeer in 'n multimiljoenrand-onderneming. Die toegang tot 'n betroubare afsetkanaal het die boerdery in staat gestel om sy bedrywighede uit te brei, te belê in nuwe tegnologieë en produksie te verhoog. Hierdie groei is 'n bewys van die krag van vennootskappe in die landbou.
Freshmark speel 'n deurslaggewende rol in die streek as Afrika se grootste koper van vars produkte. Hul vermoë om groot volumes van 'n wye verskeidenheid produkte te verkry, bied 'n ongekende geleentheid vir plaaslike boere om deel te word van 'n groter, meer formele mark. Dit verseker dat vars plaasprodukte doeltreffend van die plaas na die verbruiker se tafel beweeg.
Bemagtiging van Gemeenskappe en Kleinboere
Bethel Estate se verbintenis tot gemeenskapsontwikkeling strek verder as hul eie bedrywighede. Die boerdery ondersteun tans ongeveer 100 boere, van wie die meerderheid vroue is. Hierdie ondersteuning dra by tot die ekonomiese bemagtiging van plaaslike gemeenskappe deur kleinboere toegang te gee tot markte en hulpbronne wat andersins vir hulle ontoeganklik sou wees.
Om hierdie impak verder uit te brei, het Bethel Estate die Tshala Nathi-boerondersteuningsprogram van stapel gestuur. Hierdie inisiatief is ontwerp om kleinboere op te lei, te mentor en te bemagtig, sodat hulle hul produksievermoëns kan verbeter en aan die standaarde van formele markte kan voldoen. Deur hierdie program verseker Bethel Estate dat die kennis en geleenthede wat hulle self bekom het, ook met ander gedeel word, wat 'n rimpel-effek van positiewe verandering in die landbousektor skep.
Uitdagings en Veerkragtigheid: Die Pad Vorentoe
Selfs te midde van die suksesvolle groei en gemeenskapsbemagtiging, het Bethel Estate steeds met beduidende uitdagings te kampe. In 2024 is die plaas deur plunderende skares geteister, wat vernietiging agtergelaat het. Lungi Ndelu, wat haar eenjarige dogter agtergelaat het om die plaas te help red, het hierdie terugslae met vasberadenheid aangedurf. “Ek kon nie toelaat dat alles verlore gaan nie, so ek het daarheen verhuis. Dit is toe dat dit ons gedeelde missie geword het,” het Ndelu verduidelik.
Sy beklemtoon die noodsaaklikheid van aanpasbaarheid in die landbousektor. “Jy het veerkragtigheid nodig in boerdery, finansieel, geestelik en spiritueel. Op die oomblik is ons in ’n seisoen van herplanting,” het Ndelu gesê. Ten spyte van die aanslae, bly die langtermynvisie en die vennootskap met Freshmark 'n anker vir die toekoms.
