Suid-Afrika het 'n beroep op lande van die Globale Suide gedoen om produsente en eienaars van opkomende tegnologieë te word. Dié oproep is gemaak deur die Minister van Wetenskap, Tegnologie en Innovasie, professor Blade Nzimande, tydens sy toespraak op Saterdag 12 September 2026 by die 19de Pujiang Innovasieforum in Sjanghai, China. Volgens Nzimande is dit "ook 'n oomblik van diepgaande geopolitieke en ekonomiese onsekerheid, waar wetenskap, tegnologie en innovasie toenemend deur sekere nasiestate as wapens gebruik word."
Die minister het benadruk dat die Globale Suide nie aan die kantlyn van hierdie nuwe era kan staan nie. Hy het gesê: "Ons moet medeskeppers van kennis, mede-ontwerpers van tegnologie en mede-eienaars van die nywerhede wees wat die toekoms sal definieer." Suid-Afrika se ambisies vir entstofvervaardiging en deelname aan die Wêreldgesondheidsorganisasie se mRNS-tegnologie-oordragspilpunt weerspieël 'n les uit die Covid-19-pandemie, naamlik dat "Afrika nooit weer agter in die tou vir lewensreddende tegnologieë mag staan nie."
Nuwe tegnologieë en globale magte
Vinnig ontwikkelende velde soos kunsmatige intelligensie (KI), kwantumtegnologieë, biotegnologie, ruimtewetenskap, gevorderde materiale en skoon tegnologieë is besig om ekonomieë en nasionale ontwikkeling wêreldwyd te hervorm. Hierdie tegnologieë is van kardinale belang vir lande wat tegnologiese selfstandigheid nastreef. Die minister het beklemtoon hoe hierdie vooruitgang die potensiaal het om nie net ekonomiese groei aan te dryf nie, maar ook om sosiale uitdagings aan te spreek en 'n meer volhoubare toekoms te bou, veral vir die Globale Suide. Die fokus lê op die strategiese benutting van hierdie innovasies om 'n meer regverdige en gebalanseerde wêreldorde te skep.
Suid-Afrika is 'n voorstaander van die oopwetenskapbeweging en werk aktief saam met lande soos China, Brasilië en die Afrika-unie. Hierdie samewerking is daarop gemik om kennisdeling te bevorder, toegang tot wetenskaplike navorsing te demokratiseer en gesamentlike navorsingsinisiatiewe te stimuleer. Deur oopwetenskap te omhels, poog Suid-Afrika om die tempo van innovasie te versnel en te verseker dat die voordele van tegnologiese vooruitgang wyd gedeel word, wat bydra tot 'n kollektiewe poging om globale uitdagings die hoof te bied.
SA-Sjina samewerking verdiep
Suid-Afrika en China sal nouer samewerking nastreef in sleutelgebiede soos kunsmatige intelligensie, gesamentlike navorsingsentrums, ruimtewetenskap en sterrekunde, kwantumrekenaarkunde, kuberveiligheid, openbare betrokkenheid, jeugontwikkeling, en die Jong Wetenskaplikes Uitruilprogram. Hierdie verdieping van bande is daarop gemik om tegnologiese vooruitgang en innovasie in beide lande te versnel.
Die samewerking tussen Suid-Afrika en China word gelei deur 'n wetenskap- en tegnologie-ooreenkoms wat reeds in 1999 onderteken is. Hierdie langdurige raamwerk het die grondslag gelê vir 'n robuuste vennootskap wat oor dekades strek en steeds nuwe geleenthede vir gedeelde groei ontsluit.
Oor die jare heen het die samewerking tussen Suid-Afrika en China aansienlik uitgebrei om diverse sektore in te sluit. Dit behels nou gesondheid, tradisionele medisyne, sterrekunde, bosbou, paleontologie, en energienavorsing, wat die breë spektrum van gemeenskaplike belange en kundigheid weerspieël.
Suid-Afrikaanse universiteite, navorsingsrade en innovasie-agentskappe word dringend versoek om die geleenthede wat voortspruit uit forums soos die Pujiang Innovasieforum te benut. Dit sluit in die omskakeling daarvan na konkrete gesamentlike laboratoriums, navorsingsprogramme, vaardigheidspyplyne en kommersiële vennootskappe.
Afrika se wetenskaplike vermoë
Suid-Afrika se MeerKAT-teleskoop en die Square Kilometre Array (SKA) dien as bewys dat Afrika die vermoë besit om megawetenskapinfrastruktuur aan te bied, te ontwerp en te bedryf. Hierdie projekte onderstreep die vasteland se groeiende kapasiteit in gevorderde wetenskaplike navorsing en tegnologiese ontwikkeling. Die suksesvolle implementering van sulke grootskaalse ondernemings demonstreer Afrika se potensiaal om 'n leidende rol in globale wetenskaplike pogings te speel. Dit vestig Afrika as 'n betroubare vennoot vir internasionale samewerking in wetenskap en innovasie, en dra by tot die groter doelwit van tegnologiese selfstandigheid vir die Globale Suide. Die prestasies met die MeerKAT en SKA is 'n tasbare bewys van die kundigheid en hulpbronne wat beskikbaar is om komplekse wetenskaplike uitdagings aan te pak.
Uitdagings vir innovasie en marktoegang
Suid-Afrika is die eerste Afrika-nasie wat as Eregasland by die Pujiang Innovasieforum aangewys is. Hierdie platform word strategies benut om die vasteland se wetenskap-, tegnologie- en innovasieagenda onder die Afrika-unie se Wetenskap-, Tegnologie- en Innovasiestrategie vir Afrika 2034 te bevorder. Die doel is om Afrika se posisie op die globale tegnologiefront te versterk.
Ten spyte van hierdie vordering, ondervind Suid-Afrikaanse uitvindings dikwels probleme om van prototipes na skaalbare ondernemings te ontwikkel. Dit is hoofsaaklik weens 'n onvoldoende verbinding tussen finansiering, markte en industriële vraag. Hierdie gaping beperk die kommersialisering van plaaslike innovasies en die volle verwesenliking van hul ekonomiese potensiaal. Die land se verbintenis tot tegnologiese selfstandigheid vereis dus 'n gefokusde benadering om hierdie uitdagings te oorkom.
