Suid-Afrika is tans besig om sy nasionale kunsmatige intelligensie (KI)-beleid te hersien, met die doel om die nuwe beleid teen Januarie 2027 in werking te stel. Hierdie stap volg op die opspraakwekkende terugtrekking van 'n voorheen voorgestelde beleid. Die aanvanklike konsep is onttrek nadat dit aan die lig gekom het dat dit op onakkurate inligting en moontlik KI-gegenereerde verwysings gebaseer was. Die hersieningsproses is daarop gemik om 'n robuuste en betroubare raamwerk vir KI-ontwikkeling en -implementering in Suid-Afrika te verseker.
Verlede beleidsfout ontbloot
’n Vroeëre konsep van die nasionale kunsmatige intelligensie (KI)-beleid is onttrek te midde van kommer oor die akkuraatheid en oorsprong van die inligting daarin vervat. Hierdie beleid was daarop gemik om Suid-Afrika as ‘n kontinentale leier in KI-innovasie te posisioneer deur ‘n omvattende raamwerk vir die ontwikkeling en etiese implementering van KI-tegnologieë te skep. Dit het voorsiening gemaak vir beleggings in navorsing, die bevordering van vaardigheidsontwikkeling, en die daarstelling van regulatoriese riglyne om die voordele van KI te maksimeer terwyl risiko’s bestuur word.
Die betrokke beleid is in April vir openbare kommentaar vrygestel. Dit was deel van ‘n deursigtige proses om insette van verskeie belanghebbendes, insluitend die akademie, die private sektor, en die breë publiek, te verkry. Die doel was om ‘n inklusiewe en robuuste beleid te verseker wat die uiteenlopende behoeftes en uitdagings van die Suid-Afrikaanse konteks sou aanspreek. Die vrystelling vir kommentaar het egter gelei tot die ontdekking van onreëlmatighede.
Die beleid het gepoog om Suid-Afrika as ‘n kontinentale leier in KI-innovasie te posisioneer. Dit het ‘n visie uiteengesit vir die land om die Afrika-leier in die ontwikkeling en toepassing van KI te word, met die klem op die benutting van hierdie tegnologie vir ekonomiese groei, werkskepping en die verbetering van openbare dienste. Dit sou gedoen word deur die skep van ‘n gunstige ekosisteem vir KI-opstartondernemings en die lok van internasionale belegging.
Nuutste vordering en proses
Minister van Kommunikasie en Digitale Tegnologieë, Solly Malatsi, het Dinsdag 'n parlementêre komitee ingelig oor die nuutste vordering met die hersiening van die nasionale kunsmatige intelligensie (KI)-beleid. Hierdie inligting kom in die nasleep van die onttrekking van die vorige beleidskonsep weens wat Malatsi 'n "massive oversight" genoem het. Die minister het die komitee verseker dat strenger prosesse nou in plek is om die akkuraatheid en geloofwaardigheid van die hersiene dokument te verseker.
Die departement streef daarna om die hersiene beleid vir openbare kommentaar teen Januarie 2027 vry te stel. Hierdie teikenpublikasiedatum bied 'n duidelike tydlyn vir die voltooiing van die interne hersienings- en goedkeuringsprosesse voordat die breër publiek se insette aangevra word. Die verlengde tydraamwerk dui op 'n meer deeglike benadering tot beleidsontwikkeling.
'n Nuwe paneel van sewe lede is aangestel om die dokument te hersien. Hierdie paneel sal die taak hê om aanbevelings vir hersienings of verwyderings te maak, en veral om gebrekkige aanhalings te vervang wat in die vorige konsep geïdentifiseer is. Hul werk is deurslaggewend om te verseker dat die finale beleid op betroubare bronne en akkurate inligting gebaseer is.
Na verwagting sal die hersiene beleid teen November 2026 aan die Kabinet voorgelê word vir goedkeuring. Hierdie stap sal die formele aanvaarding van die beleid deur die regering aandui, wat die weg sal baan vir die finale bekendstelling en implementering daarvan. Die Kabinet se goedkeuring is 'n belangrike mylpaal in die beleidsontwikkelingsiklus.
Personeelimplikasies en ondersoek
Minister Solly Malatsi het erken dat daar 'n "massive oversight" was, asook 'n gebrek aan deursigtigheid oor die gebruik van Kunsmatige Intelligensie (KI) by die samestelling van verwysings vir die vorige beleidskonsep. Hierdie erkenning onderstreep die erns van die situasie en die behoefte aan strenger beheermaatreëls.
Die Direkteur-Generaal, Nonkqubela Jordan-Dyani, het die voorval as "highly regrettable" bestempel. Sy het bygevoeg dat die departement stappe doen om te verseker dat so iets nie weer gebeur nie en dat die integriteit van toekomstige beleidsdokumente gewaarborg word.
In 'n verwante ontwikkeling is Jeanette Morwane, die waarnemende adjunk-direkteur-generaal van die Departement van Kommunikasie en Digitale Tegnologieë, nou betrokke by die interne ondersoek. Sy speel 'n sleutelrol in die proses om die omvang van die probleem te bepaal en verantwoordelikheid vas te stel.
Twee amptenare is reeds op voorkomende skorsing geplaas hangende 'n onafhanklike ondersoek na hul rol in die voorval. Hierdie aksie is geneem om die ondersoek onbelemmerd te laat voortgaan en om die departement se toewyding aan verantwoordelikheid en goeie bestuur te demonstreer.
