Die regering beplan om meer as 350 000 sosiale toelaes gedurende die 2026/27-boekjaar te hersien in 'n poging om staatsbesteding te optimaliseer. Dié grootskaalse oudit is Dinsdag deur die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling, Dina Pule, tydens 'n mediakonferensie aangekondig.
Minister Pule het gesê: "Ek moet sê in die paar dae in die amp het ek klagtes ontvang oor ons mense wat in lang rye by die meeste van ons kantore staan en moes dringend ingryp om die oorsaak te verstaan en onmiddellike ingryping te soek om waardigheid en respek terug te bring." Sy het bygevoeg: "As die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling wil ek elke kwalifiserende begunstigde verseker dat die regering daartoe verbind bly om maatskaplike toelaes te beskerm en die stelsels waardeur dit gelewer word voortdurend te verbeter."
Wettige vereistes en verantwoordelikhede
Die hersiening van maatskaplike toelaes is daarop gemik om die integriteit van die maatskaplike bystandstelsel te beskerm. Hierdie proses sal na verwagting 'n bedrag van sowat R1.5 miljard vir die staatskas bespaar. Dit verteenwoordig 'n wesenlike bydrae tot die optimalisering van openbare besteding en die verseker van die volhoubaarheid van die toelaestelsel vir diegene wat werklik daarop geregtig is.
Die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (SASSA) het 'n wetlike verpligting, ingevolge die Maatskaplike Bystandswet, om gereelde hersienings van maatskaplike toelaes uit te voer. Dit is nodig om te bevestig dat begunstigdes steeds aan die kwalifiserende vereistes voldoen en om te verseker dat die toelaes slegs aan die regte persone betaal word. Hierdie hersieningsproses is 'n sleutelelement in die bestuur van die stelsel en die voorkoming van misbruik.
Dit is ook die verantwoordelikheid van begunstigdes om enige wesenlike veranderinge in hul finansiële of huwelikstatus onverwyld aan te meld. Versuim om dit te doen kan lei tot die opskorting van toelaes of selfs regstappe, aangesien dit 'n direkte impak het op hul voortgesette geskiktheid vir maatskaplike bystand. Deursigtigheid van begunstigdes se kant is noodsaaklik vir die doeltreffende funksionering van die stelsel.
Vorige ouditprestasie en uitdagings
Die beoogde hersiening vir die 2026/27-boekjaar is daarop gemik om ongeveer R1.5 miljard vir die staatskas te bespaar. Dit bou voort op vorige pogings om die doeltreffendheid van die maatskaplike toelaestelsel te verbeter en wanbetalings teen te werk. Hierdie bedrag is 'n sleutelkomponent in die regering se breër strategie om fiskale dissipline te handhaaf en openbare hulpbronne optimaal aan te wend vir diegene in nood.
In die 2025/26-boekjaar het die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (SASSA) meer as 420 000 maatskaplike toelaes vir hersiening gemerk. Hierdie hersieningsproses is 'n deurslaggewende stap om te verseker dat toelaes slegs aan kwalifiserende begunstigdes betaal word en om die integriteit van die stelsel te handhaaf. Die hoë aantal toelaes wat vir hersiening geïdentifiseer is, dui op 'n voortdurende behoefte aan waaksaamheid en streng kontrole.
Van die gemerkte toelaes is meer as 240 000 hersienings in die 2025/26-boekjaar afgehandel. Hierdie prestasie onderstreep SASSA se verbintenis om onreëlmatighede aan te spreek en om te verseker dat belastingbetalers se geld verantwoordelik bestuur word. Die voltooiing van hierdie hersienings dra by tot die algemene doeltreffendheid van die toelaagbestuurstelsel en help om die volhoubaarheid daarvan te verseker vir diegene wat werklik daarop aangewese is.
Ongeveer 160 000 begunstigdes het egter versuim om hul hersienings in die 2025/26-boekjaar te voltooi. Hierdie syfer beklemtoon die uitdagings wat SASSA in die gesig staar om volle nakoming te verseker en kan dui op 'n verskeidenheid probleme, insluitend kommunikasiegapings of logistieke hindernisse vir begunstigdes om aan die vereistes te voldoen. Verdere ondersoek is nodig om die redes vir hierdie versuim beter te verstaan en aan te spreek.
Versterking van stelselintegriteit
Die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (SASSA) het sy biometriese verifikasieprogram aansienlik versterk as deel van sy voortdurende pogings om die integriteit van die maatskaplike toelaagstelsel te verseker. Hierdie tegnologiese verbetering is daarop gemik om bedrog te bekamp en te verseker dat toelaes slegs aan wettige begunstigdes betaal word.
Hierdie versterkte biometriese verifikasieprogram is ontwerp om intyds met die Departement van Binnelandse Sake se stelsels te skakel. Hierdie direkte koppeling fasiliteer ‘n vinnige en akkurate verifikasie van begunstigdes se identiteitsinligting, wat die doeltreffendheid van die hersieningsprosesse verder verbeter en die risiko van onreëlmatige betalings verminder.
Die regering brei ook die gebruik van e-Lewensertifisering uit, 'n digitale metode om te bevestig dat begunstigdes steeds lewendig is en geregtig is op hul toelaes. Hierdie inisiatief verminder die behoefte aan fisiese besoeke aan SASSA-kantore, wat gerief vir begunstigdes bied en die administratiewe las op die agentskap verlig, terwyl die akkuraatheid van die stelsel gehandhaaf word.
Hierdie maatreëls is van kardinale belang gegewe die aansienlike groei van Suid-Afrika se maatskaplike bystandsprogram, wat gegroei het van 2.7 miljoen begunstigdes in 1994 tot ongeveer 19 miljoen mense wat vandag maatskaplike toelaes ontvang. Die versterking van stelselintegriteit is noodsaaklik om die volhoubaarheid en doeltreffendheid van hierdie kritieke ondersteuningsnetwerk vir miljoene kwesbare burgers te verseker.
Operasionele uitbreidings en ondersteuning
Vir die 2026/27-boekjaar is die mikpunt om meer as 350 000 maatskaplike toelaes te hersien as deel van die regering se breër poging om doeltreffendheid te verbeter. Om hierdie ambisieuse doelwit te bereik, word meer as 1 000 kontrakwerkers landwyd gewerf. Hierdie nuwe werknemers sal noodsaaklike frontlinie-ondersteuning bied en help met die verwerking van aansoeke en hersienings.
Die Suid-Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid (SASSA) beplan ook om die bedryfsure by sy kantore te verleng. Hierdie stap is daarop gemik om toeganklikheid vir begunstigdes te verbeter en die verwerkingskapasiteit van die agentskap te verhoog. Sal huisbesoeke voortgesit word vir begunstigdes bo 75 jaar en diegene wat verswak is, om te verseker dat hulle steeds toegang tot hul toelaes het sonder onnodige ontbering.
Minister Dina Pule sal in die komende dae SASSA-kantore regoor die land besoek om die implementering van die intervensies te monitor en direk met gemeenskappe in gesprek te tree. Minister Pule het benadruk: "As die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling wil ek elke kwalifiserende begunstigde verseker dat die regering daartoe verbind bly om maatskaplike toelaes te beskerm en die stelsels waardeur dit gelewer word voortdurend te verbeter."
