Die Departement van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling het die afgelope jaar 'n bedrag van R76.4 miljoen bestee aan tolkdienste vir vreemdetaalsprekers in strafregtelike verrigtinge by howe regoor Suid-Afrika. Hierdie inligting is dié week bekend gemaak deur die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling, Mmamoloko Kubayi.
Minister Kubayi het verder gesê dat "Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) hou nie elektroniese rekords van die aantal buitelandse burgers wat borgtog toegestaan is en daarna versuim het om in die hof te verskyn nie." Sy het bygevoeg: "Die NVG is daarom nie in staat om die aangevraagde inligting te verskaf nie." Met betrekking tot tolkdienste in howe, het die Minister verduidelik: "Vertaaldienste wat in howe gedoen word, word deur interne tolke vir howe gedoen en daar is geen koste daaraan verbonde nie."
Omvang van buitelandse regsvervolging
Gedurende die 2024/25-tydperk is bykans 40 000 nuwe sake aangeteken wat betrekking het op buitelandse burgers wat krimineel aangekla is in verskeie howe. Hierdie syfer onderstreep die beduidende omvang van regsvervolging wat buitelanders in die Suid-Afrikaanse regstelsel in die gesig staar. Die departement se uitgawes aan tolkdienste is 'n direkte gevolg van hierdie hoë aantal sake.
Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) het verder bevestig dat 'n totaal van 37 967 buitelandse burgers in die distrikshowe geregistreer is. Hierdie statistiek bied 'n gedetailleerde blik op die konsentrasie van sake in die laer howe, waar die meerderheid van strafregtelike verrigtinge begin. Die hoë voorkoms van buitelandse beskuldigdes in hierdie howe dra by tot die vraag na gespesialiseerde tolkdienste.
Taaluitgawes en provinsiale verskille
Die Departement van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling het 'n bedrag van R76 178 462 bestee aan tolkdienste vir nie-amptelike tale in strafregtelike verrigtinge. Hierdie uitgawe dek die tydperk vanaf April 2024 tot Maart 2025. Dit weerspieël die omvang van die behoefte aan vertolking vir persone wat nie een van Suid-Afrika se amptelike tale as moedertaal het nie, en dra by tot die regverdige proses in die howe.
Die taal wat landwyd die hoogste totale uitgawe vir tolkdienste aangetrek het, is Shona, met 'n totaal van R8.7 miljoen. Hierdie syfer dui op 'n beduidende teenwoordigheid van Shona-sprekers in die Suid-Afrikaanse regstelsel wat tolkbystand benodig. Die koste verbonde aan Shona-vertolking oortref dié van ander buitelandse tale en beklemtoon die spesifieke vraag na hierdie taaldiens.
Shona is ook aangeteken as die hoofkostedrywer vir tolkdienste in vyf van die land se provinsies. Dit sluit die Vrystaat, Gauteng, Noord-Kaap, Noordwes en Limpopo in. Hierdie provinsiale data dui op 'n konsentrasie van Shona-sprekende individue wat met die gereg bots, en dra direk by tot die algehele nasionale uitgawes vir tolkdienste.
Bail en geregtelike prosesse
Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) hou geen elektroniese rekord van die aantal buitelandse burgers wat borgtog toegestaan is en daarna versuim het om in die hof te verskyn nie. Dit is bevestig deur die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling, Mmamoloko Kubayi. Sy het gesê: "Die NVG hou geen elektroniese rekord van die aantal buitelandse burgers wat borgtog toegestaan is en daarna versuim het om in die hof te verskyn nie." Hierdie gebrek aan data bemoeilik die ontleding van die impak van borgtogbesluite op die voortsetting van geregtelike prosesse vir buitelandse beskuldigdes. Die inligting is van belang om die effektiwiteit van die regstelsel te bepaal.
Migrasie en werkpermitkwessies
Die afgelope finansiële jaar is 109 735 onwettige buitelanders gearresteer en gedeporteer. Hierdie syfer beklemtoon die voortdurende uitdaging wat Suid-Afrika in die gesig staar met betrekking tot onwettige immigrasie en die pogings om dit te beheer.
Minister van Binnelandse Sake, Leon Schreiber, het bevestig dat 6 279 inspeksies gedurende die afgelope finansiële jaar by werkplekke uitgevoer is. Hierdie inspeksies is daarop gemik om te verseker dat werkgewers aan die wet voldoen en nie buitelandse burgers sonder geldige werkpermitte in diens neem nie.
Oor die afgelope vyf jaar is 'n totaal van 8 180 werkgewers aangekla vir die indiensneming van buitelandse burgers sonder geldige werkpermitte. Hierdie statistiek dui op 'n beduidende aantal ondernemings wat moontlik die wet oortree, en beklemtoon die erns van die regering se pogings om hierdie kwessie aan te spreek.
Wetgewende leemtes en deportasie
Die Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) het 'n totaal van 1 074 nuwe sake aangeteken wat buitelandse burgers in die streekhowe betrek. Hierdie syfer bied 'n blik op die voorkoms van buitelandse misdadigers in die hoër howe, wat bydra tot die algehele regsvervolgingslas.
Suid-Afrika beskik tans nie oor toepaslike binnelandse wetgewing om die oorplasing van buitelandse oortreders wat gevonnis is, te reguleer en te vergemaklik nie. Hierdie wetgewende leemte skep uitdagings vir die hantering van buitelandse gevangenes en die moontlikheid om hulle na hul land van herkoms oor te plaas om hul strawwe uit te dien.
