Suid-Afrika verskerp sy pogings om binnelandse pluimveeproduksie te verhoog en afhanklikheid van invoere te verminder. Dit volg nadat die regering en bedryfsrolspelers formeel tot Fase 2 van die Pluimvee Meesterplan verbind het. Adjunkminister van Handel, Nywerheid en Kompetisie, Zuko Godlimpi, het verlede week tydens 'n Uitvoerende Toesigkomitee-vergadering in Bronkhorstspruit gesê: "Die kort en die lank daarvan is dat ons nie meer hoender uit ander lande wil invoer nie. Ons wil hê plaaslike maatskappye moet meer hoenders kweek."
Die volgende fase van die plan fokus daarop om lokalisering te verdiep, uitvoere uit te brei en breër deelname oor die pluimvee-waardeketting te verseker. Die oorkoepelende doel is om hoenderinvoere aansienlik te verminder deur plaaslike produksiekapasiteit op te skaal. Mnr. Godlimpi het bygevoeg: "Die prestasies van die eerste fase getuig van wat ons kan doen wanneer ons saamwerk. Dit beteken dat as ons hierdie vlakke van plaaslike produksie en uitvoerprestasie handhaaf, ons naby daaraan is om die moontlikhede van buitelandse hoenders wat Suid-Afrika toe kom, te beëindig." Hy het ook die belangrikheid van diverse deelname beklemtoon, insluitend klein en kommersiële boere.
Vastelê van Fase Twee se Doelwitte
Die hernieude verbintenis tot Fase 2 is formeel onderteken deur ‘n breë spektrum van belanghebbendes. Dit sluit die Suid-Afrikaanse Pluimveevereniging, die Vereniging van Vleisinvoerders en -uitvoerders, Emerging Black Importers and Exporters South Africa, die Voedsel- en Verwante Werkersunie, asook pluimveegroepe soos Astral Foods, Rainbow Chicken, Country Bird Holdings en Daybreak Foods in. Die African Farmers Association of South Africa het ook hul steun toegesê.
Die kernpilare van Fase 2 is volledig en fokus op verskeie sleutelareas. Dit behels die bereiking van uitvoere van gaar vleisprodukte en die implementering van strategieë om plaaslike vraag te verhoog. Verder word effektiewe handelsmaatreëls verseker, asook die handhawing van biosekuriteitsmaatreëls vir beide plaaslike en uitvoermarkte. Die plan lê ook klem op die transformasie van die gehele waardeketting van die pluimveebedryf.
Sleutelprioriteite vir hierdie tweede fase sluit die uitbreiding van uitvoere in, veral dié van gaar pluimveeprodukte, om Suid-Afrika se posisie in internasionale markte te versterk. Terselfdertyd word daar gefokus op die stimulering van plaaslike vraag om sodoende binnelandse produksie verder te ondersteun. Bykomende klem word geplaas op die versterking van biosekuriteitsmaatreëls en die verbetering van toegang tot internasionale markte.
Fase 2 van die Meesterplan plaas 'n sterk klem op transformasie binne die bedryf. Dit sluit geteikende ondersteuning in vir swart-besit ondernemings en ontluikende boere. Hierdie inisiatiewe is daarop gemik om billiker deelname en ekonomiese bemagtiging oor die hele pluimvee-waardeketting te bevorder, en sodoende 'n meer inklusiewe bedryf te skep.
Hierdie nuwe fase is ontwerp om voort te bou op die stewige fondamente wat deur die eerste fase van die Meesterplan gelê is. Die suksesvolle implementering van Fase 1 het reeds waardevolle lesse en strukture verskaf wat as basis dien vir die ambisieuse doelwitte van Fase 2, met die uiteindelike doel om Suid-Afrika se pluimveebedryf verder te versterk en te laat groei.
Vordering en Statistieke
Suid-Afrika se pluimveeslagtempo het merkwaardige vordering getoon en staan nou op 'n indrukwekkende 23 miljoen hoenders per week. Hierdie syfer dui op 'n beduidende toename in plaaslike produksiekapasiteit en 'n stewige grondslag vir die doelwitte van die Pluimvee Meesterplan.
Invoere het eweneens 'n positiewe tendens getoon, met 'n daling tot slegs 22% van die totale binnelandse verbruik. Dié vermindering is 'n direkte gevolg van die strategiese ingrypings en fokus op lokalisering wat deur die Meesterplan voorgestaan word, wat 'n sterker afhanklikheid van plaaslik geproduseerde pluimvee bevorder.
Die land se uitvoerprestasie het ook verbeter, met 'n gerapporteerde groei van 9% wat die vermoë van die Suid-Afrikaanse pluimveebedryf om internasionale markte te penetreer, onderstreep. Hierdie groei is 'n sleutelkomponent van die plan se tweede fase, wat daarop gemik is om Suid-Afrika as 'n netto uitvoerder van pluimveeprodukte te vestig.
Oor die tydperk tussen 2019 en 2025 het die totale uitvoere van hoendervleis, wat vars, bevrore, heel en gesnyde stukke, asook afval insluit, 'n gesamentlike groei van 9% getoon. Dit beklemtoon die deurlopende en volgehoue sukses in die uitbreiding van Suid-Afrika se pluimveevoetspoor oor globale markte.
Die Pluimvee Meesterplan is aanvanklik as 'n openbare-private vennootskap van stapel gestuur. Hierdie samewerkingsmodel het verskeie belanghebbendes, insluitend die regering en sleutelbedryfsrolspelers, bymekaar gebring om gemeenskaplike doelwitte na te streef en die pluimveebedryf se groei en volhoubaarheid te verseker.
Industriële Impak en Groei
Die pluimveebedryf is die grootste bydraer tot die landbou-sektor, met 'n totale jaarlikse bruto produksiewaarde van byna R87.95 miljard in 2024. Hierdie indrukwekkende syfer bestaan uit R72.09 miljard vir vleis en R15.86 miljard vir eiers, wat die bedryf se deurslaggewende rol in die nasionale ekonomie onderstreep. Dit toon die omvang van die pluimveebedryf se ekonomiese impak binne Suid-Afrika.
Die bedryf het in 2024 verantwoordelikheid gedra vir 19.1% van die totale landbou se bruto waarde, en 44.4% van die bruto waarde van diereprodukte. Hierdie statistieke beklemtoon die pluimveesektor se dominante posisie binne die breër landbou-ekonomie, en sy sentrale rol in die voorsiening van voedselsekerheid en ekonomiese stabiliteit. Dit is 'n bewys van die bedryf se groei en ontwikkeling.
Sertifikate van uitnemendheid is toegeken aan swart-besit pluimveeondernemings. Hierdie ondernemings sluit kontrakkwekers, broeierye, voermeulens, abattoirs en verwerkers in, wat die diversiteit en omvang van die transformasie-inisiatiewe binne die sektor aandui. Hierdie erkenning dien as 'n motivering vir verdere deelname en groei.
Die regering sien hierdie prestasies as bewys dat transformasie en industriële groei hand aan hand kan gaan. Dit dui op die suksesvolle implementering van beleide wat daarop gemik is om beide ekonomiese ontwikkeling en breër deelname binne die pluimveebedryf te bevorder. Die resultate getuig van die positiewe impak van die Meesterplan se strategieë.
Toekomsplanne en Uitbreiding
Die samewerkende model wat die Pluimvee Meesterplan onderlê, behoort oor Suid-Afrika se 52 distriksmunisipaliteite herhaal te word. Dit sal breër landbou-ontwikkeling en landelike ekonomiese groei ontsluit, volgens diegene betrokke by die plan. Die suksesvolle vennootskap tussen die regering en die pluimveebedryf dien as 'n bloudruk vir soortgelyke inisiatiewe in ander landbousektore. Hierdie uitbreiding van die model sal na verwagting die algehele ekonomiese impak van landbou in die land aansienlik verhoog en gemeenskappe bemagtig.
