Die uMkhonto Wesizwe (MK) party voer tans die peilings aan in die eThekwini-munisipaliteit in Suid-Afrika, voor die plaaslike verkiesing wat op 4 November plaasvind. Hierdie verkiesing is van kritieke belang vir die beheer van een van die land se grootste metropolitaanse gebiede. Volgens ’n onlangse peiling deur Ipsos geniet die MK party ’n beduidende steun van 55% onder kiesers. Hierdie hoë persentasie dui op ’n sterk en groeiende voorkeur vir die party onder die plaaslike bevolking.
In dieselfde Ipsos-peiling het die Demokratiese Alliansie (DA) 17% ontvang, terwyl die African National Congress (ANC) op 10% gestaan het. Die Inkatha Freedom Party (IFP) het 6% behaal, ActionSA 4% en die EFF 3%. Hierdie syfers weerspieël die huidige politieke landskap en die uitdagings wat tradisionele partye in die gesig staar. Dit staan in kontras met ’n peiling van Augustus deur die Social Research Foundation, wat destyds 33% vir MK, 23% vir die DA, 18% vir die ANC en 16% vir die IFP aangeteken het. Die verskil tussen die twee peilings beklemtoon die dinamiese aard van kiesersvoorkeure en die vinnige opgang van die MK-party. Die jongste Ipsos-resultate dui op ’n merkbare toename in steun vir MK oor ’n relatief kort tydperk, wat ’n beduidende verskuiwing in die politieke magstruktuur van eThekwini kan aandui.
Kandidate en Hul Beloftes
Die MK-party se burgemeesterskandidaat is die 35-jarige Zandile Hlophe-Mkhwanazi. Sy is die medestigter en uitvoerende hoof van die niewinsgewende organisasie GirlCode, wat fokus op die bemagtiging van vroue in die tegnologiebedryf. Hlophe-Mkhwanazi beskik oor 'n honneursgraad in rekenaar- en toegepaste wiskunde, wat haar 'n unieke agtergrond gee vir die uitdagings van munisipale bestuur. Haar kandidatuur bring 'n vars perspektief en 'n fokus op innovasie na die verkiesingsveldtog.
Die DA se kandidaat, Haniff Hoosen, het sy beloftes uiteengesit en fokus daarop om korrupsie in tenders te beveg. Hy beoog ook om die werk van die owerhede meer deursigtig te maak, wat deurslaggewend is vir goeie bestuur. Verder beplan hy om tegniese spesialiste in te bring om waterpyplyne te herstel, 'n dringende kwessie in baie munisipaliteite, en miljarde in onbetaalde skuld in te vorder om die munisipale finansies te stabiliseer.
ActionSA se verteenwoordiger, Zwakele Mncwango, stel voor dat basiese dienste en infrastruktuur herstel word, wat 'n kernbelofte vir baie kiesers is. Sy plan sluit in om die verskaffing van sleutel munisipale dienste weer onder die stad se struktuur te bring, waterverliese te verminder – 'n groot probleem wat bydra tot finansiële verliese en diensonderbrekings – en werksgeleenthede te skep, wat 'n topprioriteit vir die plaaslike ekonomie is.
Hlengiwe Mkhali, die EFF se kandidaat, het haar voorneme uitgespreek om korrupsie te bekamp, munisipale infrastruktuur en toegang tot behuising te verbeter, en industrialisering te ondersteun om ekonomiese groei te bevorder. Haar fokus lê op sosiale geregtigheid en ekonomiese ontwikkeling vir alle inwoners.
Die ANC het intussen vyf moontlike kandidate vir die burgemeesterskap genomineer. Hierdie kandidate is Nomusa Dube-Ncube, Maggie Govender, Thabani Nyawose, Mxolisi Lesoma en Cyril Xaba. Die nominasie van verskeie kandidate dui op die party se interne prosesse en die uiteenlopende leierskap binne die ANC.
Verkiesingsgeskiedenis en Tendense
Die African National Congress (ANC) het in die 2021-munisipale verkiesing 42% van die stemme in eThekwini verower, wat ’n beduidende prestasie vir die party destyds was. Dit dui op ’n historiese teenwoordigheid en steunbasis vir die ANC in hierdie sleutelmunisipaliteit, wat nou onder druk verkeer gegewe die huidige peilings. Die verskuiwing in kiesersvoorkeure sedert 2021 sal dus ’n belangrike faktor wees in die komende plaaslike verkiesing, met die ANC wat hard sal moet werk om sy posisie te behou.
In die 2024 provinsiale verkiesing het die uMkhonto Wesizwe (MK) party reeds 45% van die stemme behaal, maar het egter nie deel van die regering geword nie. Hierdie sterk provinsiale vertoning wys op die vinnige opkoms en die aansienlike invloed van die MK-party binne die eThekwini-gebied, wat die weg baan vir hul huidige leidende posisie in die munisipale peilings. Die vermoë van die MK-party om hul provinsiale steun te konsolideer en selfs uit te brei op munisipale vlak, sal 'n bepalende faktor wees in die uitkoms van die November-verkiesing.
Munisipale Finansies en Uitdagings
Die eThekwini-metro se begroting beloop ’n aansienlike R70 miljard, wat dit een van die grootste munisipaliteite in die land maak. Slegs die metropolitaanse gebiede van Johannesburg, Kaapstad en Ekurhuleni beskik oor groter begrotings as eThekwini. Hierdie finansiële skaal onderstreep die kompleksiteit van munisipale bestuur en die belangrikheid van bekwame leierskap vir die effektiewe aanwending van fondse. Die bestuur van so 'n groot begroting vereis finansiële kundigheid en 'n deeglike begrip van openbare dienslewering. Die uitdagings sluit in die doeltreffende toewysing van hulpbronne, die bekamping van korrupsie en die versekering van volhoubare dienslewering aan die miljoene inwoners van die metro.
Tussen die verskeie kandidate wat meeding, beplan die Inkatha Freedom Party (IFP) se kandidaat, adjunkminister van vervoer Mkhuleko Hlengwa, om sy party se manifes op 20 September bekend te stel. Hierdie geleentheid sal waarskynlik verdere besonderhede oor die IFP se planne vir munisipale finansies en die aanpak van uitdagings in die metro blootlê. Die manifes sal na verwagting strategiese benaderings insluit om die metro se finansiële gesondheid te verbeter en die lewenskwaliteit van sy burgers te verhoog.
