Die Suid-Afrikaanse anti-immigrasiebeweging ‘March and March’ het die afsterwe van hul leier, Andile Somgxada, verlede Donderdag aangekondig. Mnr. Somgxada, wie se volle naam Andile Mvuyelwa Somgxada is, is op Saterdag, 4 Julie 2026, geskiet toe hy sy huis in Ekurhuleni, Gauteng, Suid-Afrika, verlaat het. Hy het later in die hospitaal aan sy wonde beswyk. Die beweging het na aanleiding van sy dood verklaar dat hulle “sal voortgaan om sy Donderdag-optogte regoor die land, en veral in Gauteng, waar daar weerstand is en waar die meeste onreëlmatige buitelandse burgers gekonsentreer is, te verskerp”.
Bewering oor moordmotief
Verskeie leiers van die beweging ‘March and March’ ontvang glo reeds geruime tyd “doodsdreigemente of waarskuwings”. Volgens die beweging is die leier vir die Tshwane-streek ook 'n waarskuwing gegee na 'n onlangse demonstrasie. Die optrede teen hul leier word nou deur die beweging direk gekoppel aan hierdie doodsdreigemente, wat na bewering afkomstig is van groepe betrokke by afpersing en onwettige kommersiële aktiwiteite. Anti-immigrasiegroepe blameer Afrika-migrante vir die land se ekonomiese probleme, swak lewering van openbare dienste, en hoë misdaadsyfers. Die beweging handhaaf dat hierdie dreigemente en die aanval op mnr. Somgxada deel is van 'n groter poging om hul aktivisme te smoor.
Agtergrond van spanning en protes
Spanning in Suid-Afrika het die afgelope maande toegeneem weens 'n vlaag xenofobiese aanvalle en anti-immigrasiebetogings. Hierdie onrus het gelei tot verskeie voorvalle wat die landskap van sosiale en politieke protes gekenmerk het. Op 30 Junie het duisende mense die strate ingevaar in 'n protesaksie wat gedefinieer is as 'n sperdatum vir ongedokumenteerde immigrante om die land te verlaat.
Anti-immigrasiegroepe het intussen toegang vir migrante tot gesondheidsorg en onderwys in openbare fasiliteite geblokkeer, wat verdere druk op die reeds gespanne situasie plaas. Die Suid-Afrikaanse regering het hierdie aanvalle ten sterkste veroordeel, maar het terselfdertyd sy reg bevestig om onreëlmatige immigrasie te bekamp. Hierdie tweeledige standpunt weerspieël die kompleksiteit van die kwessie en die uitdagings wat die owerhede in die gesig staar.
Oproep tot verdediging van land
Die beweging ‘March and March’ het Suid-Afrikaners intussen opgeroep om die land te verdedig teen 'n verskeidenheid kriminele elements. In 'n verklaring het die beweging 'n beroep gedoen op landsburgers om op te staan. "Ons vra die publiek om die land te verdedig teen dwelmkartelle, afpersers wat as sekuriteitsmaatskappye vermom is, dwelmhandelaars, en mensehandelagente," het die ‘March and March’ verklaar. Hierdie oproep beklemtoon hul siening dat die stryd teen onwettige immigrasie ook 'n stryd teen georganiseerde misdaad is, en dat dit 'n kollektiewe poging van alle Suid-Afrikaners verg om hierdie uitdagings die hoof te bied en die land te beskerm.
Internasionale reaksie en repatriasie
In reaksie op die toenemende spanning en aanvalle, het verskeie Afrikalande begin om hul burgers te repatrieer. Uganda, Kenia, Nigerië, Zimbabwe, Malawi, Ghana en Mosambiek het die afgelope weke reeds duisende van hul burgers gerepatrieer. Hierdie individue het versoek om na hul lande van oorsprong terug te keer weens vrees vir die aanvalle wat in Suid-Afrika plaasvind. Die repatriasies onderstreep die erns van die situasie en die impak daarvan op die breër streek. Dit dui op 'n groeiende kommer onder buitelandse regerings oor die veiligheid van hul burgers in die land.
