Hans Hawinkels het Naspers gehelp om een van die suksesvolste beleggings in korporatiewe geskiedenis te maak, naamlik die aankoop van Tencent-aandele in 2001. Hierdie belegging, wat Naspers se posisie as 'n wêreldwye tegnologiereus sou verseker, word vandag steeds as 'n toonbeeld van strategiese visie beskou. Dit was 'n "groot waagstuk," volgens Hawinkels, wat die bestuurspan van Tencent as "regtig, regtig indrukwekkend" beskryf het. Hy het verduidelik dat hulle 'n verhouding van vertroue, oftewel "guanxi," met die mense by Tencent ontwikkel het, 'n noodsaaklike element vir suksesvolle sakebedrywighede in China. Hawinkels het onthul dat Pony Ma "eintlik 'n vennootskap wou hê. Iemand wat hom kon help om daardie 20 miljoen gebruikersbasis te monetiseer." Ten spyte van hierdie monumentale sukses, het Hawinkels se dienskontrak ongeveer 'n jaar ná die voltooiing van die Tencent-transaksie verstryk en is dit nie hernu nie. Hy het bygevoeg: "Niemand in ons wildste drome kon ons voorstel dat hierdie klein ontluikende maatskappy vandag so waardevol sou wees nie." Hy het wel gesê: "Ek het teruggekom Suid-Afrika toe, maar ek het nie toegelaat dat daardie litteken daarna my lewe verteer en beheer nie. Ek het dit agter my gesit." Hawinkels het die belegging in Tencent en die omstandighede rondom sy vertrek by Naspers breedvoerig bespreek tydens die 9de BizNews Konferensie, waar hy insig gegee het in die uitdagings en triomfe van daardie tydperk.
Vroeë Loopbaan en Chinese Verbindings
Voordat Hans Hawinkels 'n sleutelrol gespeel het in die historiese Tencent-belegging, het sy loopbaan reeds aansienlike vordering getoon, veral binne die Naspers-stal. Die belegging in Tencent het uiteindelik gegroei tot 'n aandeel wat op sy hoogtepunt sowat $200 miljard, oftewel ongeveer R3 triljoen, werd was. Hierdie monumentale sukses, wat Naspers se posisie as 'n wêreldwye tegnologiereus verseker het, is voorafgegaan deur Hawinkels se ervaring in die vroeë dae van Suid-Afrika se ontluikende satelliet-televisiebedryf.
In 1993 het M-Net, destyds 'n relatief jong speler in die mediabedryf, ongeveer 500 000 intekenare gehad en het dit slegs kort tevore gelykbreekpunte bereik. Dit was 'n tydperk van vinnige groei en strategiese ontwikkeling vir die maatskappy, en Hawinkels is in dieselfde jaar deur M-Net gekies om by hul span aan te sluit. Hawinkels het in hierdie formatiewe jare 'n instrumentele rol gespeel.
Hy het spesifiek gehelp met die vestiging van MultiChoice as M-Net se verspreidingsarm. Hierdie skuif was deurslaggewend vir die uitbreiding van M-Net se bereik en die konsolidasie van sy posisie in die Suid-Afrikaanse mark. Die ervaring wat Hawinkels hier opgedoen het, insluitend die skaal van 'n groeiende tegnologie- en mediamaatskappy, sou later waardevol blyk te wees in sy daaropvolgende internasionale ondernemings, veral in sy betrokkenheid by die Chinese mark en die uiteindelike Tencent-transaksie. Hierdie vroeë blootstelling aan die dinamika van 'n vinnig ontwikkelende tegnologiese landskap het hom goed voorberei vir die uitdagings en geleenthede wat in Asië sou voorlê.
Jare voor die belegging in Tencent het Hawinkels reeds waardevolle bande in China gesmee. Tydens 'n reis na Beijing in die middel-1990's het hy verhoudings met Chinese amptenare en die staatsuitsaaier CCTV ontwikkel, wat later van onskatbare waarde sou wees. Hierdie vroeë netwerking het hom 'n unieke insig in die Chinese mark en sy komplekse regulatoriese omgewing gegee. Naspers het Hawinkels en sy gesin in 1997 na Hong Kong gestuur om die maatskappy se internasionale uitbreiding te bevorder, wat 'n duidelike aanduiding was van die vertroue wat die maatskappy in sy vermoëns geplaas het om nuwe markte te ontgin.
Die Tencent-deal: 'n Groot Kans
Hans Hawinkels is in 1993 deur M-Net gekies om by hul span aan te sluit, 'n stap wat uiteindelik sy pad na die hart van Naspers se internasionale uitbreiding sou baan. Ten tye van die Tencent-ooreenkoms het die Chinese maatskappy, hoewel dit reeds sowat 20 miljoen gebruikers gehad het, nog min betekenisvolle inkomste gegenereer, wat die belegging 'n berekende risiko gemaak het. Aanvanklik het Naspers 'n beleid gehad om slegs in maatskappye te belê waarin hulle beheer kon uitoefen, 'n benadering wat daartoe gelei het dat verskeie belowende geleenthede gemis is. Hierdie beleid het, hoewel dit bedoel was om risiko te verminder, in sommige gevalle die deur gesluit vir potensieel transformerende beleggings.
Die vereiste vir beheer het Naspers byvoorbeeld 'n groot kans gekos toe Hans Hawinkels 'n ontmoeting met Jack Ma, stigter van Alibaba, gehad het. Hy het die geleentheid gehad om 'n 77%-belang in Alibaba te bekom, maar as gevolg van Naspers se streng beheervereiste, moes hy van die transaksie afsien. Hierdie gemiste geleentheid het uiteindelik Goldman Sachs toegelaat om die Alibaba-belang te koop, wat in retrospek 'n uiters winsgewende belegging bewys het. Die waarde van daardie gemiste belegging sou uiteindelik die Naspers-beleid oor beheer laat heroorweeg. Hawinkels het ook 'n aanbod van die hand gewys om 'n 10%-belang in die Chinese speletjiemaatskappy NetEase te koop, 'n besluit wat voortspruit uit dieselfde beheerbeginsel. Dit was duidelik dat Naspers se aanvanklike strategie, hoewel konserwatief, nie altyd die mees winsgewende pad was nie.
Die keerpunt vir Tencent het gekom toe IDG Ventures, wat 'n 25%-belang in die maatskappy besit het, aangedui het dat hulle hul aandele wou verkoop. Hierdie ontwikkeling het 'n venster van geleentheid vir Naspers geopen, en Hawinkels het hierdie geleentheid met beide hande aangegryp. Hawinkels het verder daarin geslaag om 'n ander aandeelhouer, PCCW, te oorreed om ook sy 25%-belang in Tencent te verkoop. Hierdie maneuvers het die moontlikheid geskep om 'n beduidende aandeel in die ontluikende tegnologiereus te bekom, selfs sonder volle beheer.
Die onderhandelinge met PCCW was egter uitdagend. PCCW het Hawinkels 'n ultimatum gegee: hy moes die aandele teen 'n waardasie van $66 miljoen koop sonder om deeglike ondersoek (due diligence) te doen, of van die transaksie afsien. Hierdie besluit het 'n groot mate van vertroue en oortuiging geverg, asook 'n diepgaande begrip van die Chinese mark en Tencent se inherente potensiaal. Hawinkels se insig en waagmoed was hier deurslaggewend. Naspers het ongeveer $33 miljoen benodig om die gekombineerde 50%-belang in Tencent te bekom, 'n belegging wat uiteindelik die maatskappy se fortuin vir dekades sou verander en dit sou posisioneer as 'n leier in die globale tegnologiesektor. Hierdie belegging, hoewel klein in vergelyking met sy uiteindelike waarde, was 'n deurslaggewende oomblik in Naspers se geskiedenis.
Groei en Monetisering van Tencent
Op sy hoogtepunt was Naspers se belang in Tencent sowat $200 miljard, oftewel ongeveer R3 triljoen, werd. Hierdie enorme waarde het nie oornag ontstaan nie, maar was die resultaat van strategiese groei en monetisering waarby Hans Hawinkels 'n sleutelrol gespeel het. Jare voor die belegging het Hawinkels reeds waardevolle bande in China gesmee. Tydens 'n reis na Beijing in die middel-1990's het hy verhoudings met Chinese amptenare en die staatsuitsaaier CCTV ontwikkel, wat later van onskatbare waarde sou wees vir die begrip en penetrasie van die Chinese mark.
Hawinkels is deur die bestuursspan van Tencent, veral medestigter Pony Ma, oortuig van die maatskappy se potensiaal. Die jong en ambisieuse span het 'n duidelike visie gehad vir die toekoms van digitale kommunikasie en dienste in China. Gedurende sy oorblywende jaar by Naspers het Hawinkels aktief gehelp om Tencent meer korporatief te maak en te werk aan die ontwikkeling van sy eerste betekenisvolle inkomstestroom. Sy ervaring met die skaal van M-Net en MultiChoice was hier van onskatbare waarde.
'n Deurbraak is bewerkstellig deur China Mobile, wat Tencent-gebruikers in staat gestel het om toegang tot sy dienste op selfone te verkry vir ongeveer $1 per maand. Hierdie vennootskap was 'n game-changer, aangesien dit Tencent 'n direkte pad na monetisering via die destyds ontploffende mobiele mark gegee het. China Mobile het 15% van die intekeninginkomste behou en die oorblywende 85% aan Tencent oorbetaal, 'n model wat die maatskappy se finansiële grondslag aansienlik versterk het en die weg gebaan het vir verdere groei. Ongeveer ses jaar ná Naspers se aanvanklike belegging het Tencent sy eie revolusionêre produk, WeChat, bekendgestel. Hierdie platform sou uiteindelik nie net die Chinese mark oorheers nie, maar ook Tencent se wêreldwye impak en waarde eksponensieel verhoog, en sodoende die belegging van Naspers tot ongekende hoogtes stuur.
Vertrek en Naspers se Erfenis
Vandag is Naspers Suid-Afrika se waardevolste maatskappy, grootliks te danke aan die fenomenale sukses van die Tencent-belegging. Hans Hawinkels het die belegging in Tencent en die omstandighede rondom sy vertrek by Naspers breedvoerig bespreek tydens die 9de BizNews Konferensie, waar hy sy perspektief op hierdie kritieke tydperk gedeel het. Voordat die belegging in 2001 plaasgevind het, het Naspers Hawinkels en sy gesin reeds in 1997 na Hong Kong gestuur om die maatskappy se internasionale uitbreiding te bevorder, wat die belangrikheid van sy rol in die maatskappy se internasionale strategie onderstreep. Die belang in Tencent is steeds sowat $100 miljard tot $120 miljard werd, wat dit 'n blywende bate maak wat Naspers se balansstaat en markwaardasie oorheers. Ná sy vertrek by Naspers het Hawinkels die rol van uitvoerende hoof by Virgin Active aanvaar, waar hy sy leierskapvaardighede in 'n nuwe bedryf toegepas het. Hy het later ook by die direksie van Truworths aangesluit, wat sy voortgesette betrokkenheid by die korporatiewe wêreld aandui. Jare ná sy uittrede het Naspers se voorsitter, Koos Bekker, uiteindelik vir Hawinkels gekontak, en hulle het sy vertrek bespreek. Hierdie gesprek was 'n erkenning van Hawinkels se onteenseglike bydrae tot Naspers se sukses, selfs al was sy tyd by die maatskappy ná die Tencent-transaksie van korte duur. Sy nalatenskap as die man wat die deure na 'n ongekende rykdom vir Naspers oopgemaak het, bly 'n inspirerende verhaal in die annale van Suid-Afrikaanse sakegeskiedenis.
