Aanlyn Islamofobie versus Plaaslike Harmonie: 'n Suid-Afrikaanse Realiteit

Khethukuthula Dlame distributes aid to members of his community in Nquthu
Foto: Qaanitah Hunter/Al Jazeera via News

Zwelibi Jack Ngubane, 'n man van Nquthu, KwaZulu-Natal, se dood op 105-jarige ouderdom en sy uitdruklike wens om as 'n Moslem begrawe te word, het onlangs 'n lig gewerp op die kontras tussen aanlyn-narratiewe en plaaslike gemeenskapsdinamika in Suid-Afrika. Hierdie gebeurtenis vind plaas te midde van 'n toename in aanlynplasings wat Moslems daarvan beskuldig dat hulle probeer om Suid-Afrika oor te neem. Die werklikheid op grondvlak, soos gesien in gemeenskappe soos Nquthu, toon egter 'n beduidende gaping tussen die aanlyn gesprek en die werklike lewe. Die afstand tussen die aanlyn gesprek en die lewe in gemeenskappe soos Nquthu bly beduidend.

Verhale van Harmonie en Integrasie

Ngubane se begrafnis in Nquthu, die noordelike KwaZulu-Natal, is volgens Moslem-begrafnisrites uitgevoer, wat diep respek vir sy laaste wense weerspieël. Hierdie gebeurtenis dien as 'n tasbare voorbeeld van intergelooflike harmonie op grondvlak, waar gemeenskapswaardes dikwels die aanlyn-retoriek oortref. Die gemeenskap het Ngubane se oorgang na Islam en sy begrafnis volgens sy nuwe geloof met waardigheid hanteer, wat die plaaslike begrip en aanvaarding van diverse godsdienstige praktyke beklemtoon. Dit demonstreer 'n vlak van verdraagsaamheid en wedersydse respek wat dikwels in die aanlyn-ruimte ontbreek.

Khethukuthula Dlame, 'n inwoner van dieselfde streek, het sy perspektief op hierdie dinamika gedeel. Hy het verklaar: "In hierdie gemeenskappe is daar harmonie en respek. Mense respekteer regtig my godsdiens." Hierdie aanhaling onderstreep die positiewe interaksies en wedersydse agting wat dikwels in landelike Suid-Afrikaanse gemeenskappe voorkom, wat 'n skerp kontras vorm met die negatiewe narratiewe wat aanlyn versprei word. Die plaaslike ervaring van geloof en gemeenskap is een van integrasie eerder as verdeling.

Zwelibi Jack Ngubane het eers laat in sy lewe tot Islam bekeer nadat hy die geloof van sy jong kleinseun waargeneem het. Hierdie persoonlike reis van geloofstransformasie beklemtoon die organiese aard van godsdienstige aanvaarding en die invloed van familielede op individuele keuses. Sy besluit om Islam te omhels, spreek van 'n dieper soeke na geestelike vervulling en 'n bereidwilligheid om nuwe tradisies te aanvaar, selfs op 'n gevorderde ouderdom. Dit illustreer hoe individuele geloofskeuses, selfs op 'n hoë ouderdom, met respek deur die gemeenskap hanteer word.

Khethukuthula Dlame, wat in 2012 as 'n tiener tot Islam bekeer het, se verhaal illustreer hoe die geloof in die streek groei deur persoonlike ondervinding en oortuiging. Sy vroeë besluit om Islam te aanvaar, toon die invloed van individuele keuses binne 'n gemeenskap wat tradisioneel deur ander gelowe oorheers word. Sy ervaring dra by tot die groter narratief van godsdienstige diversiteit en persoonlike vryheid in die streek. Dit beklemtoon ook die vryheid van godsdienstige keuse wat in hierdie landelike gemeenskappe gehandhaaf word.

Dlame, nou 26 jaar oud, is slegs een van 'n handjievol Moslems wat in sy dorp bekend is. Hierdie statistiek dui op die relatiewe skaarsheid van Moslems in sekere landelike gebiede, wat die hoë sigbaarheid en unieke posisie van individue soos Dlame en Ngubane binne hul gemeenskappe beklemtoon. Ten spyte van hul klein getalle, dui hul aanwesigheid en die gemeenskap se reaksie daarop op 'n dieper vlak van verdraagsaamheid en harmonie wat aanlyn-Islamofobie teëwerk. Die feit dat 'n klein minderheid soos Dlame vryelik sy geloof kan beoefen en respek geniet, spreek boekdele oor die plaaslike sosiale weefsel.

Die Aanlyn Narratief van Haat

Nquthu, 'n landelike streek in die noordelike KwaZulu-Natal, word oorheers deur Christendom en tradisionele Afrika-gelowe, met Moslems wat slegs 'n baie klein minderheid uitmaak. Hierdie demografie staan in skerp kontras met die aanlyn narratief waar plasings gereeld Moslems se reg op burgerskap in die land bevraagteken. Hierdie teenstelling belig die kloof tussen die werklikheid op grondvlak en die aanlyn-diskoers. Die aanlyn-plasings wat Moslems daarvan beskuldig dat hulle Suid-Afrika probeer oorneem, vind min aanklank in hierdie diverse maar harmonieuse gemeenskappe.

Aanlyn-plasings werp vrae oor Moslems se plek in Suid-Afrika op, wat 'n stroom van Islamofobiese sentiment skep. Die werklikheid in gemeenskappe soos Nquthu bied egter 'n ander prentjie. Samukelisiwe Ngubane, wie se eerste kennismaking met Moslems deur Indiese winkelkeepers in 'n nabygeleë dorp was, het die plaaslike ervaring só opgesom: "Ons het nog nooit 'n probleem gehad nie. Sommige mense is nuuskierig oor wat hulle [Moslems] doen, maar daar was geen probleme nie." Haar stelling beklemtoon die vreedsame naasbestaan wat dikwels in hierdie gemeenskappe gevind word, wat 'n direkte weerspreking is van die aanlyn-narratief van konflik en wantroue.

Khethukuthula Dlame glo dat georkestreerde haat teenoor Moslems nie vanuit landelike gemeenskappe ontstaan nie, maar eerder van mense in stede en koshuise kom. Hy dui hiermee aan dat die bron van aanlyn-Islamofobie moontlik verwyderd is van die daaglikse interaksies wat in landelike gebiede plaasvind. Dit suggereer 'n ontkoppeling tussen die anonieme aard van aanlyn-platforms en die persoonlike interaksies wat karakteriseer hoe mense in landelike Suid-Afrika met mekaar omgaan. Hierdie waarneming dui daarop dat die haatspraak 'n stedelike verskynsel kan wees, gevoed deur misinformasie en vooroordeel, eerder as deur werklike interaksies.

Verder word Moslem-organisasies op aanlyn-platforms daarvan beskuldig dat hulle liefdadigheid en armoede gebruik om swart Suid-Afrikaners tot Islam te bekeer. Hierdie aantygings voeg 'n verdere laag by tot die negatiewe aanlyn-narratief. Sulke bewerings ondermyn die humanitêre pogings van hierdie organisasies en voed die stereotipes wat in die aanlyn-ruimte versprei word. Hierdie narratiewe, wat dikwels op sosiale media en ander aanlyn-platforms versprei word, skep 'n beeld van Moslems as opportunisties en manipulerend, 'n beeld wat ver van die werklikheid op grondvlak is.

Demografiese Realiteite en Islam se Plek

Volgens Suid-Afrika se 2022-sensus was daar minder as een miljoen Moslems in die land, wat ongeveer 1.6 persent van die totale bevolking uitmaak. Hierdie syfer bied 'n amptelike momentopname van die demografiese samestelling van die nasie. Dit plaas die aanlyn-bewering dat Moslems probeer om Suid-Afrika oor te neem, in perspektief, aangesien hulle 'n baie klein persentasie van die bevolking verteenwoordig.

Die teenwoordigheid van Islam in Suid-Afrika strek egter eeue terug. Moslems het deur slawerny en politieke ballingskap vanuit Asië en die Indiese Oseaan-wêreld onder Nederlandse koloniale bewind vanaf die 17de eeu hier aangekom. Hierdie vroeë aankomelinge het 'n blywende fondament vir Islam in die land gelê, veral in streke soos die Kaap. Hierdie lang geskiedenis weerlê die idee dat Islam 'n nuwe of vreemde godsdiens in Suid-Afrika is, en beklemtoon eerder die diep wortels daarvan in die land se kulturele en sosiale tapisserie.

Die lang geskiedenis van Moslems in Suid-Afrika word verder geïllustreer deur individuele genealogieë. Moulana Sulaiman Ravat se eie kinders is vyfde-generasie Suid-Afrikaanse Moslems van Indiese erfenis, wat die diepte en ingeworteldheid van die gemeenskap se geskiedenis in die land beklemtoon. Hierdie persoonlike geskiedenisse dien as 'n bewys van die Moslem-gemeenskap se langtermyn-teenwoordigheid en bydrae tot die Suid-Afrikaanse samelewing.

Alhoewel die sensus 'n spesifieke syfer aandui, maak Moslems 'n klein minderheid in Suid-Afrika uit, met sommige leiers wat die bevolking tussen twee miljoen en vyf miljoen mense skat. Hierdie skattings, alhoewel hoër as die sensussyfer, bevestig steeds die relatief klein persentasie Moslems binne die breër Suid-Afrikaanse bevolking. Hierdie demografiese realiteit staan in skerp kontras met die vreesaanjaende aanlyn-retoriek wat 'n massiewe en invloedryke Moslem-bevolking impliseer.

Analiste se Oog op Islamofobie

Thembisa Fakude, ’n Suid-Afrikaanse politieke ontleder en joernalis, meen dat daar geen wydverspreide of georkestreerde, goedbeplande Islamofobie teen Moslems in die land bestaan nie. “Ek sal argumenteer dat daar geen wydverspreide of enige georkestreerde, goedbeplande Islamofobie teen Moslems gerig is nie. Ons don’t have that,” het sy gesê. Fakude se perspektief bied 'n belangrike teenargument teen die aanlyn-narratief wat 'n diepgewortelde Islamofobie in Suid-Afrika voorhou. Dit dui daarop dat die aanlyn-negatiwiteit nie noodwendig 'n refleksie is van die algemene sentiment onder die breër bevolking nie.

Moulana Sulaiman Ravat, ’n Moslem-godsdiensleier, stem hiermee saam, maar waarsku tog teen selfvoldaanheid. Hy het verklaar: “Terselfdertyd dink ek op grondvlak is Suid-Afrikaners oor die algemeen nie Islamofobies nie, en daar is ’n verskeidenheid aanduidings om dit te staaf.” Hy het egter gewaarsku dat aanlyn-retoriek mettertyd houdings kan beïnvloed en dat selfvoldaanheid oor die “Islamofobie-projek” gevaarlik is. Ravat se waarskuwing beklemtoon die potensiële gevaar van die voortdurende verspreiding van haatspraak op digitale platforms, selfs al is die huidige grondvlak-realiteit nog positief. Hy het ook gewaarsku dat, hoewel onwaarskynlik, dit nie onmoontlik is dat verhoogde Islamofobie in Suid-Afrika ernstige gevolge kan hê nie. Hy beskryf Suid-Afrikaners as diep godsdienstig en diep patrioties, en voeg by: “Ek sou dink ek sou sê hulle is diep godsdienstig en diep patrioties, en daar is geen teenstrydigheid tussen die twee nie.” Hierdie standpunt bied 'n hoopvolle blik op die Suid-Afrikaanse identiteit, waar geloof en vaderlandsliefde hand aan hand kan gaan, sonder die noodsaaklikheid van konflik of uitsluiting. Die balans tussen hierdie twee eienskappe kan moontlik as 'n buffer dien teen die opkoms van wydverspreide Islamofobie, mits die aanlyn-retoriek nie die grondvlak-harmonie ondermyn nie.